قانون مالک و مستاجر در هزینه تعمیرات پکیج
در قانون مربوط به مالک و مستأجر، ذکر شده است که مالک موظف است که ملک و تأسیسات آن را کاملاً سالم به مستأجر تحویل دهد. قانون مدنی، هزینه تعمیرات ساختمان را در دو دسته کلی و جزئی قرار داده است؛ در صورتی که مالک، ملکی با تأسیسات سالم را به مستأجر تحویل دهد، طبق «ماده 486 و 494 قانون مدنی»، هزینه تعمیرات جزئی بر عهده مستأجر و هزینه تعمیرات کلی بر عهده مالک خواهد بود.
حال یک مسئله مهمی این وسط مطرح می شود؛ و آن هم این است که جزئی یا کلی بودن تعمیرات، چطور باید تشخیص داده شود؟ طبق عرف جامعه، هزینه تعمیر پکیج جزو هزینه های کلی ساختمان محسوب می شود، البته بسته به «نوع قطعه خراب شده»، «علت خرابی» یا «نحوه استفاده مستأجر از پکیج»، ممکن است به عنوان هزینه جزئی هم در نظر گرفته شود.
| نوع هزینه | توضیح | مسئول پرداخت (عرف و قانون) |
| تعمیر برد پکیج | جزء تعمیرات اساسی و مرتبط با قطعات اصلی دستگاه محسوب میشود. | ✅ مالک |
| سرویس دورهای پکیج (جرمگیری، هواگیری، تنظیم شعله و فشار آب) | نگهداری و استفاده صحیح بر عهده مستأجر است | ✅ مستأجر |
| تعمیر شوفاژها (رادیاتورها) | در صورتی که خرابی ناشی از استفاده نادرست باشد، مستأجر مسئول است. در غیر این صورت (فرسودگی سیستم) مالک باید پرداخت کند. | ⚖️ بستگی دارد: معمولاً مالک در صورت فرسودگی / مستأجر در صورت آسیب |
| هزینه تعویض پمپ، مبدل حرارتی، برد یا قطعات اصلی پکیج | از دسته هزینههای اصلی و سرمایهای است | ✅ مالک |
| هزینه هواگیری رادیاتور و تنظیم فشار آب پکیج | امور جاری و بهرهبرداری توسط کاربر | ✅ مستأجر |
| تعویض شیرها و اتصالات رادیاتور یا پکیج در اثر خرابی جزئی | چنانچه ناشی از پوسیدگی یا عمر بالا باشد، برعهده مالک است. اگر به دلیل بیاحتیاطی استفادهکننده باشد، مستأجر باید بپردازد. | ⚖️ بستگی دارد |
| هزینه گاز، آب و برق مصرفی پکیج | کاملاً مربوط به مصرف جاری مستأجر. | ✅ مستأجر |
| هزینه تعویض کامل پکیج (در صورت سوختن یا از کارافتادگی کلی) | سرمایهای است و طبق قانون، تعمیر یا تعویض دستگاه برعهده مالک میباشد. | ✅ مالک |
هزینه تعمیر برد پکیج با کیست؟
یکی از قطعات پکیج که همیشه در معرض آسیب دیدگی قرار دارد، برد پکیج می باشد؛ همچنین باید اشاره کرد که این قطعه، قیمت بالایی داشته و در صورت خرابی، باید هزینه زیادی برای تعمیر یا تعویض آن پرداخت کرد. خب حالا چه کسی باید هزینه تعمیر برد پکیج را پرداخت کند؟ به طور کلی، هزینه تعمیر برد پکیج بر عهده مستأجر است؛ ولی به چه علت؟ به این علت که عملکرد برد، ارتباط مستقیمی با نحوه استفاده از پکیج دارد؛ به این معنا که اگر پکیج بی وقفه روشن باشد یا با بی احتیاطی از آن استفاده شود، خراب شده و مسئولیت خرابی هم بر عهده استفاده کننده از پکیج (مستأجر) خواهد بود.
نکته: در صورتی که ثابت شود خرابی برد پکیج، ارتباطی با مالک ساختمان دارد یا به دلیل «فرسودگی»، «قدیمی بودن دستگاه» یا «نقص کارخانه ای» است، هزینه تعمیر آن بر عهده مالک خواهد بود.
هزینه تعمیر شوفاژ با مستاجر است یا مالک؟
شخص پرداخت کننده هزینه تعمیر شوفاژ، بر اساس نوع خرابی و علت بروز آن مشخص می شود، پس ممکن است هزینه بین مالک و مستأجر تقسیم شود.
در صورتی که شوفاژ به دلیل عوامل مانند «استهلاک طبیعی»، «فرسودگی قطعات اصلی»، «خرابی موتورخانه» یا «نقص های فنی ساختمان» (به طور کلی، مواردی که ارتباطی با استفاده نادرست نداشته باشند)، خراب شده باشد، هزینه تعمیر آن بر عهده مالک است. اما در صورتی که خرابی به دلیل «استفاده نادرست»، «عدم انجام سرویس های دوره ای» یا «آسیب در زمان سکونت» باشد، هزینه تعمیر شوفاژ بر عهده مستأجر خواهد بود.
همچنین بخوانید : ممانعت همسایه از تعمیر ساختمان و راه حل قانونی آن
هزینه تعمیر آبگرمکن به عهده موجر است یا مستأجر؟
برای اینکه مشخص شود چه شخصی (مالک یا مستأجر) موظف به پرداخت هزینه تعمیر آبگرمکن می باشد، باید علت خرابی آن بررسی شود.
مانند مسئله خرابی شوفاژ، در صورتی که آبگرمکن به دلیل «عدم انجام سرویس های دوره ای» یا «استفاده نادرست مستأجر» خراب شده باشد، مستأجر باید هزینه تعمیر آن را پرداخت کند؛ ولی در صورتی به دلیل «فرسودگی طبیعی» یا «مشکل فنی قدیمی» خراب شده باشد، مالک باید هزینه تعمیر آبگرمکن را پرداخت کند.
نکته: در صورتی که مالک، ملک را با تأسیسات سالم به مستأجر تحویل داده باشد ولی هر قسمت تأسیسات از جمله آبگرمکن، پس از مدتی خراب شوند، باز هم مالک موظف است که هزینه تعمیرات آن ها را پرداخت کند؛ البته در صورتی که ثابت شود مستأجر مسئول خرابی زود هنگام است، پس مستأجر موظف به پرداخت هزینه ها است.
هزینه تعمیر پمپ پکیج با مستأجر است یا مالک؟
پمپ یکی از قطعات بادوام پکیج می باشد و به ندرت در اثر کارکرد با فشار زیاد خراب می شود؛ اکثر دلایل خرابی پمپ شامل «وجود خرابی از ابتدای کار» یا «عدم ساخت استاندارد دستگاه» می باشد و به همین دلیل، هزینه تعمیر پمپ پکیج یک هزینه کلی محسوب شده و مالک موظف به پرداخت آن است.
البته اگر خلاف این موارد ثابت شود، ممکن است که مستأجر مجبور به پرداخت هزینه تعمیر پمپ پکیج شود.
هزینه سرویس پکیج
به طور کلی، خدمات پکیج به چند دسته تقسیم می شوند؛ دسته اول خدمات «نصب و راه اندازی پکیج» است که نصب همراه با لوله کشی و جا به جایی بین 700 تا 800 هزار تومان و راه اندازی و تنظیم پکیج بدون نیاز به تعمیرات بین 400 تا 500 هزار تومان هزینه خواهد داشت.
دسته دوم شامل هزینه «سرویس کامل پکیج» می باشد؛ پکیج ها باید هر 2 تا 3 سال یکبار سرویس شوند؛ سرویس پکیج هم شامل اسیدشویی، باز کردن و تمیز کردن کلیه قطعات پکیج می شود؛ اسیدشویی تنها بین 1.5 تا 2.2 میلیون تومان و اسیدشویی همراه با تعویض قطعاتی مانند کیت واشر، حسگرهای پکیج و… بین 2.5 تا 3 میلیون تومان هزینه خواهد داشت.
تعرفه انواع تعمیرات پکیج در سال 1404
| ردیف | عنوان خدمت | حدود قیمت (تومان) | توضیح خدمت |
| 1 | دستمزد سرویس کامل پکیج | 1,200,000 تا 1,800,000 | شامل شست و شوی مبدل، بررسی قطعات داخلی، تنظیم فشار، هواگیری و تست کامل عملکرد دستگاه |
| 2 | سرویس و چکاپ فصلی پکیج | 650,000 تا 850,000 | بررسی دوره ای جهت پیشگیری از خرابی، شامل کنترل فشار، نشتی و عملکرد کلی |
| 3 | هزینه رفت وآمد، تشخیص و عیب یابی | 400,000 | هزینه حضور تعمیرکار و بررسی تخصصی مشکل بدون انجام تعمیر |
| 4 | تعویض منبع انبساط | 800,000 | جایگزینی منبع معیوب برای تنظیم فشار آب و جلوگیری از آسیب به قطعات |
| 5 | تعویض پمپ پکیج | 800,000 | تعویض پمپ سیرکولاتور جهت بهبود گردش آب در سیستم گرمایشی |
| 6 | تعویض پمپ و کاتالیست | 800,000 | تعویض همزمان پمپ و کاتالیست برای افزایش راندمان پکیج |
| 7 | تعویض و تنظیم ترانس جرقه | 600,000 | رفع مشکل روشن نشدن مشعل و ایجاد جرقه استاندارد |
| 8 | نصب و تعویض برد پکیج | 700,000 | تعویض برد الکترونیکی و راه اندازی مجدد سیستم کنترلی |
| 9 | تعویض ولوم های پکیج | 550,000 | تعویض ولوم تنظیم دما یا فشار در صورت خرابی |
| 10 | تعویض شیر اطمینان | 550,000 | جلوگیری از افزایش بیش از حد فشار و ترکیدگی دستگاه |
| 11 | تعویض شیر پرکن و تنظیم فشار | 550,000 | تنظیم فشار استاندارد آب داخل مدار گرمایشی |
| 12 | تنظیم ترمومتر و مانومتر | 550,000 | تنظیم دقیق نمایش دما و فشار پکیج |
| 13 | تعویض مبدل حرارتی | 550,000 | تعویض مبدل اصلی برای بهبود انتقال حرارت |
| 14 | تعویض مبدل ثانویه | 700,000 | رفع مشکل گرم نشدن آب مصرفی |
| 15 | تعویض مبدل صفحه ای | 700,000 | جایگزینی مبدل رسوب گرفته یا آسیب دیده |
| 16 | تعویض برنر مشعل | 550,000 | بهبود احتراق و کاهش مصرف گاز |
| 17 | تعویض سنسور دود لیمیت | 550,000 | افزایش ایمنی و جلوگیری از تجمع دود |
| 18 | تعویض شیر کنترل گاز | 700,000 | تنظیم و کنترل صحیح ورود گاز به مشعل |
| 19 | تعویض شیر سه راه مکانیکی | 600,000 | هدایت آب بین مدار گرمایش و آب مصرفی |
| 20 | تعویض و سرویس شیر سه راهی موتوری | 650,000 | رفع گیرکردن یا عملکرد نادرست شیر برقی |
| 21 | تعویض فیوز کنترل | 400,000 | محافظت از برد در برابر نوسانات برق |
| 22 | تعویض لیمیت آب | 500,000 | جلوگیری از افزایش بیش از حد دمای آب |
| 23 | تعویض هواگیر | 300,000 | خارج کردن هوای اضافی از مدار گرمایشی |
| 24 | تعویض سنسور آب گرم | 450,000 | تنظیم دقیق دمای آب مصرفی |
| 25 | تعویض فن پکیج | 550,000 | تخلیه دود و افزایش ایمنی دستگاه |
| 26 | تعویض پرشر سوئیچ آب | 600,000 | کنترل فشار آب برای عملکرد ایمن پکیج |
| 27 | تعویض پرشر سوئیچ هوا | 550,000 | اطمینان از خروج صحیح دود |
| 28 | تعویض واشر دیافراگم | 500,000 | رفع نشتی و بهبود عملکرد شیرها |
| 29 | رفع نشتی شلنگ و اتصالات | 500,000 | جلوگیری از هدررفت آب و آسیب به قطعات |
| 30 | تعویض فلومتر یا فلوسوئیچ | 500,000 | تشخیص صحیح جریان آب مصرفی |
| 31 | نصب و راه اندازی پکیج | 700,000 | نصب اصولی، تنظیمات اولیه و تست نهایی دستگاه |
اگر مالک هزینه تعمیرات را تقبل نکرد، چه کنیم؟
خیلی از مالکین ملک هستند که زمانی که متوجه می شوند باید هزینه تعمیرات پکیج را پرداخت کنند، جهت عدم پرداخت هزینه، مدام امروز و فردا کرده و به قولی، مسئولیت پرداخت را بر عهده نمی گیرند؛ در این شرایط، مستأجر می تواند به شورای حل اختلاف مراجعه کرده و به صورت قانونی بابت عدم پرداخت هزینه تعمیرات از مالک، شکایت کند.
برخی از مالکین نیز هستند که مشکلی با پرداخت هزینه ندارند ولی ادعا می کنند که زمانی این هزینه را پرداخت خواهند کرد که تعمیرات به اتمام رسیده باشد؛ در این شرایط، بهتر است که مستأجر به جای شکایت، خود هزینه تعمیرات را پرداخت کند و طبق نظر دادگاه، هزینه پرداختی از اجاره ماهانه شخص کم شود.
نکته: در صورتی که اختلاف خیلی جدی شد، مستأجر می تواند با حکمی از طرف دادگاه، اجاره ملک را بدون حضور مالک فسخ کند.
اگر مستاجر از پرداخت هزینه تعمیرات سرباز زد، چه کنیم؟
در خیلی از موارد، مستأجر زیر بار پرداخت هزینه تعمیرات پکیج نمی رود و با هر دلیلی از جمله کار من نبود یا این هزینه جزئی نیست، سعی می کند از مسئولیت پرداخت، شانه خالی کند؛ در این شرایط، مالک این حق را دارد که کاملاً قانونی از مستأجر شکایت کند؛ پس از صدور حکم، دادگاه آن را برای مستأجر ارسال خواهد کرد و طبق این حکم، مستأجر مجبورش به پرداخت هزینه های تعمیرات خواهد شد و در صورتی که مجدد از پرداخت هزینه خودداری کند، مرتکب جرم شده و باید مجازات شود.
آیا میدانید : کدام هزینه ها به عهده مستاجر است؟
سوالات متداول (FAQ)
1. سرویس دوره ای پکیج بر عهده چه کسی است؟
سرویس سالانه پکیج، هواگیری، رسوب زدایی سبک و تنظیم فشار آب معمولاً جزو هزینه های جاری محسوب شده و بر عهده مستأجر است.
2. اگر پکیج هنگام تحویل سالم باشد و بعداً خراب شود، هزینه با چه کسی است؟
در صورتی که خرابی ناشی از استهلاک طبیعی باشد، هزینه با مالک است؛ اما در صورتی که ناشی از استفاده نادرست مستأجر باشد، مستأجر باید هزینه را پرداخت کند.
3. هزینه تعویض قطعات مصرفی پکیج با چه کسی است؟
پرداخت هزینه تعویض قطعات مصرفی مانند فیلتر، شیر پرکن، شیلنگ ها و واشرها معمولاً بر عهده مستأجر است.
4. اگر در قرارداد اجاره، چیزی درباره پکیج ذکر نشده باشد، چه کار باید کرد؟
در این حالت، قوانین عرفی و قانون مدنی ملاک قرار می گیرد؛ به این معنا که تعمیرات اساسی با مالک و هزینه های جاری با مستأجر است.
5. آیا مالک می تواند از پرداخت هزینه تعمیرات پکیج خودداری کند؟
خیر، در صورتی که خرابی جزو تعمیرات اساسی باشد، مالک طبق قانون موظف به پرداخت هزینه بوده و نمی تواند از پرداخت هزینه، شانه خالی کند.
همچنین بخوانید : نقش نرم افزار در کاهش تخلفات مالی در مدیریت ساختمان
6. اگر مستأجر خود پکیج را تعمیر کند، مالک موظف است هزینه را به شخص برگرداند؟
در صورتی که مالک در جریان ضروری بودن تعمیرات باشد، مستأجر می تواند با ارائه فاکتور، هزینه را از مالک مطالبه کند.
7. اگر پکیج قدیمی باشد و مدام خراب شود، مسئولیت پرداخت هزینه تعمیرآن با چه کسی است؟
در صورت فرسودگی و عمر بالای دستگاه، مالک موظف به تعمیر یا تعویض پکیج است.
8. اگر پکیج در زمستان خراب شود و مالک در دسترس نباشد، مستأجر چه کاری باید انجام دهد؟
مستأجر می تواند جهت رفع مشکل فوری، خود اقدامات تعمیراتی را انجام دهد و بعداً هزینه را با ارائه مدارک از مالک دریافت کند.
جمع بندی
موضوع پرداخت هزینه تعمیرات پکیج، شوفاژ و دیگر تأسیسات گرمایشی، یکی از رایج ترین چالش ها بین مالک و مستأجر می باشد و پاسخ قطعی و یکسانی برای کلیه شرایط وجود ندارد. تعیین این موضوع که هزینه تعمیرات پکیج، شوفاژ یا آبگرمکن بر عهده مالک می باشد یا مستأجر، کاملاً به نوع و علت خرابی بستگی دارد. طبق قانون مدنی و عرف رایج، تعمیرات اساسی و کلی تأسیسات ساختمان مانند خرابی های ناشی از استهلاک، فرسودگی یا نقص فنی قدیمی بر عهده مالک است.
در مقابل، مستأجر مسئول نگهداری درست از پکیج و انجام سرویس های معمول و دوره ای است؛ هرگونه خرابی ناشی از استفاده نادرست، عدم سرویس های ساده یا تعویض قطعات مصرفی، جزو هزینه های جاری بوده و باید توسط مستأجر پرداخت شوند.


